Sedno
Szczeniak jamnika to młody pies rasy chondrodystroficznej, której dyski międzykręgowe zwyrodniają wcześnie. Rośnie mniej więcej do pierwszych urodzin, a jego odmianę wielkości potwierdza dopiero pomiar klatki piersiowej po 15. miesiącu. Od pierwszego dnia potrzebuje ochrony kręgosłupa (bez skoków i samodzielnych schodów) oraz krótkiego, konsekwentnego szkolenia, bo z natury decyduje sam.
Jak rośnie szczeniak jamnika miesiąc po miesiącu?
Jamnik szczeniak rośnie najszybciej między 3. a 6. miesiącem, a do pierwszych urodzin wzrost się kończy.
| Wiek | Co się dzieje |
|---|---|
| 8–10 tygodni | Przeprowadzka do nowego domu; okres socjalizacji szczeniaka trwa do 12.–14. tygodnia |
| 3.–4. miesiąc | Początek wymiany zębów, od siekaczy |
| 3.–6. miesiąc | Najszybszy wzrost |
| 6.–7. miesiąc | Komplet 42 zębów stałych |
| 8.–12. miesiąc | Koniec wzrostu |
| Po 15. miesiącu | Pomiar obwodu klatki piersiowej i ustalenie odmiany wielkości |
Ile waży szczeniak jamnika?
Masa zależy od odmiany, do której pies dorośnie, więc waga szczeniaka niewiele mówi o jego przyszłej wielkości. Dorosły jamnik miniaturowy waży ok. 4–5 kg, a u odmiany standardowej przyjmuje się górną granicę ok. 9 kg, choć sam wzorzec FCI masy nie określa.
Na jakiego jamnika wyrośnie?
Ośmiotygodniowemu szczeniakowi nikt tego nie zagwarantuje. Jamnik króliczy i miniaturowy rodzą się w tych samych miotach, więc hodowca nie wie z góry, na którą odmianę wyrośnie dany szczeniak (psiastki.pl, 2025).
Rozstrzyga dopiero pomiar obwodu klatki piersiowej po 15. miesiącu, zgodnie ze wzorcem FCI nr 148. Do tego czasu jamnik króliczy i miniaturowy są po prostu małym psem do wychowania na tych samych zasadach.
Jak chronić kręgosłup szczeniaka jamnika?
Od pierwszego dnia: bez skoków, bez samodzielnych schodów i z noszeniem tylko z podparciem. Szczeniak nie powinien zeskakiwać z kanapy ani łóżka, zwłaszcza zmęczony.
- Postaw rampę przy kanapie i łóżku, żeby skok zastąpić zejściem.
- Zamknij bramką dostęp do schodów, gdy szczeniak jest bez opieki.
- Noś go poziomo: jedna ręka pod klatką piersiową, druga pod zadem, kręgosłup w jednej linii.
- Wybierz szelki zamiast obroży, żeby nie obciążać szyi.
- Pilnuj szczupłej sylwetki i dawaj dużo spokojnego ruchu na płaskim.
Rampę wybieram zamiast noszenia przy każdym zejściu z kanapy, bo szczeniak ma się ruszać sam, tylko bez skoków.
Nawyki wprowadza się od szczenięcia, bo dyski ras chondrodystroficznych zwyrodniają wcześnie, a dyskopatia u jamnika typu Hansen I pojawia się typowo w wieku 3–7 lat.
Ankieta DachsLife z 2015 r. objęła 2031 jamników. Ruch dłuższy niż godzinę dziennie wiązał się w niej z rzadszą dyskopatią, a krótszy niż 30 minut z większym ryzykiem. Z większym ryzykiem wiązał się też zakaz wskakiwania na meble, ale to hipoteza, nie dowód.
Ból, piszczenie przy podnoszeniu i niechęć do ruchu to powód, by jechać do weterynarza od razu.
Czy szczeniak jamnika może chodzić po schodach?
Nie po długich schodach i nie samodzielnie. Krótkie, niskie stopnie z opiekunem obok to co innego niż kondygnacje, które szczeniak miałby pokonywać własnymi siłami.
W bloku bez windy wychodzi z tego prosty plan: szczeniaka znosisz i wnosisz poziomo, dwiema rękami, a schody wewnątrz mieszkania zamykasz bramką. Psa wynoszę tylko na czas schodów, bo od progu klatki ma iść na własnych łapach i uczyć się świata jak pies, nie jak torebka.
Jak wychować upartego szczeniaka jamnika?
Krótkimi, codziennymi sesjami, nagrodą i konsekwencją całego domu. Jamnik jest niezależny i uparty, więc wymaga konsekwentnego wychowania. Ma to uzasadnienie w historii rasy: pochodzi z Niemiec i hodowano go do polowań pod ziemią na borsuki i lisy. W norze pracował bez myśliwego i sam podejmował decyzje. Dziś to samo w salonie wygląda jak upór.
- Ćwicz codziennie i krótko, zanim szczeniakowi znudzi się zabawa. Na początek wystarczą podstawowe komendy dla psa.
- Nagradzaj to, co ma się powtórzyć.
- Ustal z całym domem te same zasady, bo pies szybko wyczuwa, kto ustępuje.
- Naucz dzieci: nie podnosić ani nie nosić psa po domu, nie ciągnąć go za łapy, ogon i sierść, nie siadać mu na grzbiecie i nie ruszać, gdy odpoczywa.
- Zostawiaj szczeniaka samego stopniowo, bo jamnik lubi bliskość człowieka i źle znosi samotność (pupilbutik.pl, 2026).
Jak nauczyć szczeniaka jamnika czystości?
Cierpliwie i z nagrodą za każde załatwienie się na dworze. Opiekunowie opisują, że niski pies nie lubi mokrej trawy i deszczu, dlatego nauka trwa dłużej.
Pomaga stały rytm wyjść oraz własne miejsce, na przykład klatka kennelowa, w której łatwiej pilnować szczeniaka między wyjściami.
Jak wybrać szczeniaka jamnika?
Wybierając szczenię jamnika, oceń zdrowie i warunki, w jakich się wychowało. U hodowcy sprawdza się rodziców i dokumenty, przy adopcji historię psa. Przed decyzją przeczytaj o wymaganiach rasy, bo jamnik to pies na wiele lat i o konkretnym charakterze.
Z hodowli sprawdź:
- czy szczenięta są z matką i, jeśli to możliwe, czy widać oboje rodziców;
- czy jest umowa kupna i książeczka szczepień;
- czy hodowca ma wyniki badań DNA rodziców: cord1-PRA, crd-PRA, NCL, OI, narkolepsja, vWD typu I;
- przy umaszczeniu merle, czy znasz umaszczenie obojga rodziców.
Ostatni punkt nie jest formalnością. Kojarzenie dwóch psów merle niesie ryzyko szczeniąt double merle, a z tym wad słuchu i wzroku.
Z adopcji (schroniska, fundacje jamnicze) zapytaj:
- jak wygląda kręgosłup psa i czy były z nim problemy;
- jak zachowuje się wobec dzieci i kotów;
- jakie ma nawyki.
Ogłoszenia „oddam” bez historii zdrowia utrudniają ocenę, bo nie ma kogo o nią zapytać.
Co szczeniak jamnika je inaczej niż inne szczenięta?
Przede wszystkim pilnuje się jego masy, bo nadwaga obciąża kręgosłup. Szczeniak je 3–4 razy dziennie (pupilbutik.pl, 2026), a miniatury po 9. miesiącu zostają przy trzech posiłkach.
Dokładne porcje i dobór karmy opisuje wpis o tym, ile powinien jeść szczeniak.
Co przygotować na pierwsze tygodnie z jamnikiem?
Szelki, rampę lub bramkę i szczotkę. Pełną listę zakupów znajdziesz we wpisie wyprawka dla szczeniaka.
Szorstkowłosego szczeniaka przyzwyczajaj do szczotki i dotyku od pierwszych tygodni, żeby pielęgnacja później nie była walką. Przy wymianie zębów zwróć uwagę na kły: u małych ras, jamników też, zdarza się przetrwały kieł mleczny, a wtedy potrzebna jest wizyta u weterynarza.
Kiedy jamnik przestaje być szczeniakiem?
Fizycznie wtedy, gdy kończy się wzrost, czyli między 8. a 12. miesiącem. Na karmę dla dorosłych przechodzi się jednak dopiero po osiągnięciu docelowej masy, nie w dniu urodzin.
Osobna sprawa to kastracja. W tej samej ankiecie DachsLife kastracja przed 12. miesiącem wiązała się z wyższym ryzykiem dyskopatii. To związek, nie dowód przyczyny. Decyzję o zabiegu i jego terminie omów z weterynarzem, a o samych zabiegach przeczytasz we wpisie o tym, czym jest sterylizacja i kastracja psa.





