Szczeniak jamnika: rozwój, wychowanie i opieka

Szczeniak jamnika rośnie mniej więcej do pierwszych urodzin, a odmianę wielkości poznaje się po 15. miesiącu. Od pierwszego dnia potrzebuje ochrony kręgosłupa i krótkiego, konsekwentnego szkolenia.

Hanna Wierzbicka Avatar

6 min czytania

Szczeniak jamnika krótkowłosego schodzi po rampie z kanapy w mieszkaniu

Sedno

Szczeniak jamnika to młody pies rasy chondrodystroficznej, której dyski międzykręgowe zwyrodniają wcześnie. Rośnie mniej więcej do pierwszych urodzin, a jego odmianę wielkości potwierdza dopiero pomiar klatki piersiowej po 15. miesiącu. Od pierwszego dnia potrzebuje ochrony kręgosłupa (bez skoków i samodzielnych schodów) oraz krótkiego, konsekwentnego szkolenia, bo z natury decyduje sam.

Jak rośnie szczeniak jamnika miesiąc po miesiącu?

Jamnik szczeniak rośnie najszybciej między 3. a 6. miesiącem, a do pierwszych urodzin wzrost się kończy.

Wiek Co się dzieje
8–10 tygodni Przeprowadzka do nowego domu; okres socjalizacji szczeniaka trwa do 12.–14. tygodnia
3.–4. miesiąc Początek wymiany zębów, od siekaczy
3.–6. miesiąc Najszybszy wzrost
6.–7. miesiąc Komplet 42 zębów stałych
8.–12. miesiąc Koniec wzrostu
Po 15. miesiącu Pomiar obwodu klatki piersiowej i ustalenie odmiany wielkości

Ile waży szczeniak jamnika?

Masa zależy od odmiany, do której pies dorośnie, więc waga szczeniaka niewiele mówi o jego przyszłej wielkości. Dorosły jamnik miniaturowy waży ok. 4–5 kg, a u odmiany standardowej przyjmuje się górną granicę ok. 9 kg, choć sam wzorzec FCI masy nie określa.

Na jakiego jamnika wyrośnie?

Ośmiotygodniowemu szczeniakowi nikt tego nie zagwarantuje. Jamnik króliczy i miniaturowy rodzą się w tych samych miotach, więc hodowca nie wie z góry, na którą odmianę wyrośnie dany szczeniak (psiastki.pl, 2025).

Rozstrzyga dopiero pomiar obwodu klatki piersiowej po 15. miesiącu, zgodnie ze wzorcem FCI nr 148. Do tego czasu jamnik króliczy i miniaturowy są po prostu małym psem do wychowania na tych samych zasadach.

Jak chronić kręgosłup szczeniaka jamnika?

Od pierwszego dnia: bez skoków, bez samodzielnych schodów i z noszeniem tylko z podparciem. Szczeniak nie powinien zeskakiwać z kanapy ani łóżka, zwłaszcza zmęczony.

  • Postaw rampę przy kanapie i łóżku, żeby skok zastąpić zejściem.
  • Zamknij bramką dostęp do schodów, gdy szczeniak jest bez opieki.
  • Noś go poziomo: jedna ręka pod klatką piersiową, druga pod zadem, kręgosłup w jednej linii.
  • Wybierz szelki zamiast obroży, żeby nie obciążać szyi.
  • Pilnuj szczupłej sylwetki i dawaj dużo spokojnego ruchu na płaskim.

Rampę wybieram zamiast noszenia przy każdym zejściu z kanapy, bo szczeniak ma się ruszać sam, tylko bez skoków.

Nawyki wprowadza się od szczenięcia, bo dyski ras chondrodystroficznych zwyrodniają wcześnie, a dyskopatia u jamnika typu Hansen I pojawia się typowo w wieku 3–7 lat.

Ankieta DachsLife z 2015 r. objęła 2031 jamników. Ruch dłuższy niż godzinę dziennie wiązał się w niej z rzadszą dyskopatią, a krótszy niż 30 minut z większym ryzykiem. Z większym ryzykiem wiązał się też zakaz wskakiwania na meble, ale to hipoteza, nie dowód.

Ból, piszczenie przy podnoszeniu i niechęć do ruchu to powód, by jechać do weterynarza od razu.

Czy szczeniak jamnika może chodzić po schodach?

Nie po długich schodach i nie samodzielnie. Krótkie, niskie stopnie z opiekunem obok to co innego niż kondygnacje, które szczeniak miałby pokonywać własnymi siłami.

W bloku bez windy wychodzi z tego prosty plan: szczeniaka znosisz i wnosisz poziomo, dwiema rękami, a schody wewnątrz mieszkania zamykasz bramką. Psa wynoszę tylko na czas schodów, bo od progu klatki ma iść na własnych łapach i uczyć się świata jak pies, nie jak torebka.

Jak wychować upartego szczeniaka jamnika?

Krótkimi, codziennymi sesjami, nagrodą i konsekwencją całego domu. Jamnik jest niezależny i uparty, więc wymaga konsekwentnego wychowania. Ma to uzasadnienie w historii rasy: pochodzi z Niemiec i hodowano go do polowań pod ziemią na borsuki i lisy. W norze pracował bez myśliwego i sam podejmował decyzje. Dziś to samo w salonie wygląda jak upór.

  • Ćwicz codziennie i krótko, zanim szczeniakowi znudzi się zabawa. Na początek wystarczą podstawowe komendy dla psa.
  • Nagradzaj to, co ma się powtórzyć.
  • Ustal z całym domem te same zasady, bo pies szybko wyczuwa, kto ustępuje.
  • Naucz dzieci: nie podnosić ani nie nosić psa po domu, nie ciągnąć go za łapy, ogon i sierść, nie siadać mu na grzbiecie i nie ruszać, gdy odpoczywa.
  • Zostawiaj szczeniaka samego stopniowo, bo jamnik lubi bliskość człowieka i źle znosi samotność (pupilbutik.pl, 2026).

Jak nauczyć szczeniaka jamnika czystości?

Cierpliwie i z nagrodą za każde załatwienie się na dworze. Opiekunowie opisują, że niski pies nie lubi mokrej trawy i deszczu, dlatego nauka trwa dłużej.

Pomaga stały rytm wyjść oraz własne miejsce, na przykład klatka kennelowa, w której łatwiej pilnować szczeniaka między wyjściami.

Jak wybrać szczeniaka jamnika?

Wybierając szczenię jamnika, oceń zdrowie i warunki, w jakich się wychowało. U hodowcy sprawdza się rodziców i dokumenty, przy adopcji historię psa. Przed decyzją przeczytaj o wymaganiach rasy, bo jamnik to pies na wiele lat i o konkretnym charakterze.

Z hodowli sprawdź:

  • czy szczenięta są z matką i, jeśli to możliwe, czy widać oboje rodziców;
  • czy jest umowa kupna i książeczka szczepień;
  • czy hodowca ma wyniki badań DNA rodziców: cord1-PRA, crd-PRA, NCL, OI, narkolepsja, vWD typu I;
  • przy umaszczeniu merle, czy znasz umaszczenie obojga rodziców.

Ostatni punkt nie jest formalnością. Kojarzenie dwóch psów merle niesie ryzyko szczeniąt double merle, a z tym wad słuchu i wzroku.

Z adopcji (schroniska, fundacje jamnicze) zapytaj:

  • jak wygląda kręgosłup psa i czy były z nim problemy;
  • jak zachowuje się wobec dzieci i kotów;
  • jakie ma nawyki.

Ogłoszenia „oddam” bez historii zdrowia utrudniają ocenę, bo nie ma kogo o nią zapytać.

Co szczeniak jamnika je inaczej niż inne szczenięta?

Przede wszystkim pilnuje się jego masy, bo nadwaga obciąża kręgosłup. Szczeniak je 3–4 razy dziennie (pupilbutik.pl, 2026), a miniatury po 9. miesiącu zostają przy trzech posiłkach.

Dokładne porcje i dobór karmy opisuje wpis o tym, ile powinien jeść szczeniak.

Co przygotować na pierwsze tygodnie z jamnikiem?

Szelki, rampę lub bramkę i szczotkę. Pełną listę zakupów znajdziesz we wpisie wyprawka dla szczeniaka.

Szorstkowłosego szczeniaka przyzwyczajaj do szczotki i dotyku od pierwszych tygodni, żeby pielęgnacja później nie była walką. Przy wymianie zębów zwróć uwagę na kły: u małych ras, jamników też, zdarza się przetrwały kieł mleczny, a wtedy potrzebna jest wizyta u weterynarza.

Kiedy jamnik przestaje być szczeniakiem?

Fizycznie wtedy, gdy kończy się wzrost, czyli między 8. a 12. miesiącem. Na karmę dla dorosłych przechodzi się jednak dopiero po osiągnięciu docelowej masy, nie w dniu urodzin.

Osobna sprawa to kastracja. W tej samej ankiecie DachsLife kastracja przed 12. miesiącem wiązała się z wyższym ryzykiem dyskopatii. To związek, nie dowód przyczyny. Decyzję o zabiegu i jego terminie omów z weterynarzem, a o samych zabiegach przeczytasz we wpisie o tym, czym jest sterylizacja i kastracja psa.

Hanna Wierzbicka Avatar