Sedno
Szczenię wymienia zęby mleczne na stałe mniej więcej między 3. a 7. miesiącem życia, zaczynając od siekaczy. Jeśli obok wyrośniętego zęba stałego wciąż tkwi mleczak, trzeba iść do weterynarza. Dotyczy to najczęściej kłów, zwłaszcza u małych ras, także u jamników.
Ile zębów mlecznych ma szczenię i czym różnią się od stałych?
Szczenię ma 28 zębów mlecznych, a pies dorosły 42. Mleczny zestaw jest uboższy: nie ma w nim trzonowców ani pierwszego przedtrzonowca (P1), bo te zęby wyrastają tylko jako stałe. W każdej połowie szczęki i żuchwy szczenię ma 3 siekacze, 1 kieł i 3 przedtrzonowce.
| Rodzaj zęba | Mleczne | Stałe |
|---|---|---|
| Siekacze | 12 | 12 |
| Kły | 4 | 4 |
| Przedtrzonowce | 12 | 16 |
| Trzonowce | 0 | 10 |
| Razem | 28 | 42 |
Pies dorosły ma w szczęce 20 zębów, a w żuchwie 22, bo tam trzonowców jest o 2 więcej. Mleczaki są mniejsze, cieńsze i ostrzejsze od stałych. Mają też długi korzeń, mniej więcej dwa razy dłuższy od korony (magwet.pl). Gdy pod spodem rośnie ząb stały, uciska ten korzeń i go rozpuszcza, a mleczak traci oparcie i wypada.
Kiedy szczenię traci zęby mleczne?
Wymiana zaczyna się zwykle w 3.-4. miesiącu życia, około 14. tygodnia, od siekaczy.
| Wiek | Co się dzieje |
|---|---|
| 3.-4. tydzień | pierwsze mleczaki |
| 8.-9. tydzień | komplet 28 zębów mlecznych |
| 3.-4. miesiąc | wymiana siekaczy |
| 4.-7. miesiąc | wymiana kłów i przedtrzonowców, wyrastają trzonowce stałe, bez mlecznych poprzedników |
| ok. 6.-7. miesiąc | komplet 42 zębów stałych |
Ile trwa wymiana zębów u psa?
Zwykle 3-4 miesiące, a u dużych ras dłużej, nawet do 7.-9. miesiąca życia (deerdog.pl). Różnice między osobnikami są normalne. U ras ozdobnych wymiana bywa opóźniona.
Jak zachowuje się pies, gdy wymienia zęby?
Wymianie towarzyszą:
- zwiększona potrzeba gryzienia i podgryzanie rąk,
- ślinotok,
- nieświeży oddech,
- zaczerwienione dziąsła,
- lekkie krwawienie z dziąseł,
- chwilowo słabszy apetyt.
Gdy zęba nagle brakuje, a w misce lub na podłodze go nie ma, nic się nie stało. Szczenięta często połykają wypadające mleczaki i jest to bezpieczne.
Jak pomóc szczenięciu w czasie wymiany zębów?
Najpierw daj mu to, co wolno gryźć, bo potrzeba gryzienia w tym okresie jest silna i nie minie od zakazu. Zamiast podnosić głos, wolę przekierować gryzienie na zabawkę i nagrodzić psa, gdy ją weźmie.
- Przygotuj kilka gumowych lub sznurkowych gryzaków, na przykład gryzaki z wyprawki szczeniaka, i trzymaj je w miejscach, gdzie pies spędza czas.
- Gdy szczenię łapie za rękę, wyjmij ją spokojnie i podsuń gryzak.
- Nagrodź w chwili, gdy zacznie gryźć gryzak, głosem albo smakołykiem.
- Naturalne gryzaki dawaj tylko pod nadzorem.
- Obserwuj dziąsła i apetyt: lekkie zaczerwienienie jest normą.
Co to są przetrwałe zęby mleczne?
Przetrwały ząb mleczny to mleczak, który nie wypadł, mimo że obok wyrósł ząb stały. Najbardziej rzuca się w oczy przy kłach, bo wtedy szczenię ma „podwójne kły”.
Zawiązek zęba stałego bywa przesunięty i nie uciska korzenia mleczaka, więc ten się nie rozpuszcza i ząb zostaje na miejscu.
W dokumentacji niemal 3 mln psów z lecznic w USA przetrwałe zęby mleczne miało 7% zwierząt, najwięcej z ras najmniejszych (Wallis i in., Research in Veterinary Science, 2024).
Które psy mają przetrwałe mleczaki najczęściej?
Najczęściej małe rasy: yorkshire terrier, maltańczyk, chihuahua, pinczer miniaturowy, owczarek szetlandzki i jamnik króliczy (vetglob.pl). Zdarza się też u psów średnich i dużych.
Jeśli masz szczenię jamnika, zerknij na kły w okresie wymiany. Dotyczy to zwłaszcza najmniejszej odmiany jamnika, bo właśnie króliczy trafia na tę listę.
Czym grozi mleczak, który nie wypadł?
Zęby stłoczone w jednym miejscu zatrzymują płytkę nazębną, a między nimi tworzą się kieszonki dziąsłowe. Prowadzi to do zapalenia przyzębia. Zostawiony mleczak może też ustawić zęby stałe krzywo i zepsuć zgryz. Zdarza się również, że ząb kaleczy podniebienie lub wargi.
Kiedy iść z zębami szczeniaka do weterynarza?
Od razu, gdy obok wyrośniętego zęba stałego tkwi mleczak, najczęściej kieł. Nie czekaj, aż wypadnie sam: stały ząb już rośnie w złym miejscu.
Do weterynarza trzeba też pójść w trzech sytuacjach:
- szczenię odmawia jedzenia dłużej niż dobę,
- mleczaki nie wyrosły do 6.-8. tygodnia życia, co wymaga badania stomatologicznego i RTG,
- dziąsła są mocno zaczerwienione, krwawią albo oddech jest wyraźnie gorszy niż zwykle.
Przy okazji wizyt przy szczepieniach szczeniaka poproś lekarza o rzut oka na zgryz i zęby, ale mleczak obok zęba stałego nie czeka na szczepienie. O tym, czy i kiedy usunąć ząb, decyduje lekarz weterynarii na podstawie badania zgryzu i RTG.
Przetrwały mleczak usuwa się w znieczuleniu ogólnym, razem z całym korzeniem. Na cenę składają się badanie, RTG, znieczulenie i sama ekstrakcja, więc kwotę poda lecznica po zbadaniu psa. Rana goi się 10-14 dni. W tym czasie szczenię dostaje miękką karmę, ma ograniczone żucie i zabawy, a kontrola wypada po około 10 dniach (arka-vet.pl).
