Sedno
Pchła to bezskrzydły owad o długości 1–3 mm, który żywi się krwią psa. Na zwierzęciu żyje tylko część populacji, a jaja, larwy i kokony zostają w dywanach i legowisku. Dlatego pies dostaje preparat przeciwpchelny dobrany przez weterynarza, a dom odpchla się równolegle. Cykl rozwojowy trwa od 14 do nawet 140 dni, więc zabiegi powtarza się przez tygodnie.
Co to jest pchła i jak wygląda u psa?
Pchła psia (Ctenocephalides canis) to bezskrzydły, bocznie spłaszczony owad ssący krew, widoczny gołym okiem. Ma 1–3 mm długości. Pchła kocia (Ctenocephalides felis) jest nieco większa: zwykle 2–4 mm, z ciemnobrązowym ciałem.
Bez skrzydeł pchła nie lata, tylko skacze dzięki mocnym tylnym odnóżom i potrafi pokonać ok. 1 m (oranges.pl), żeby dotrzeć do żywiciela. Krew pobiera, nakłuwając skórę aparatem gębowym. Odmiana: pchła, pchle, pchłę; dopełniacz liczby mnogiej to „pcheł”.
Jak rozwija się pchła i gdzie żyje większość z nich?
Cykl rozwojowy trwa od 14 do 140 dni zależnie od warunków (zoonews.pl), a na psie żyją tylko dorosłe pchły. Większość populacji ukrywa się w jajach i kokonach w dywanach. Dlatego po jednym zabiegu na psie pojawiają się kolejne pchły.
Dorosła pchła żeruje na psie 2–3 dni i wypija nawet 15 razy więcej krwi, niż sama waży. Dopiero potem samica zaczyna składać jaja. Cykl ma cztery etapy:
- Jajo: samica pchły psiej składa ich 20–50 dziennie.
- Larwa: rozwija się w otoczeniu, nie na psie.
- Poczwarka w kokonie: w tej postaci, podobnie jak jajo, przeczekuje większość populacji.
- Dorosła pchła: po wyjściu z poczwarki od razu szuka żywiciela, a bez niego przeżywa tylko kilka dni.
Jak rozpoznać pchły u psa?
Pchły zdradzają cztery rzeczy:
- świąd, czyli ciągłe drapanie się psa;
- ciemne odchody pcheł w sierści;
- małe ciemnobrązowe owady, które szybko poruszają się przy skórze;
- zmiany skórne po alergicznej reakcji na ugryzienia (pchle alergiczne zapalenie skóry).
Pewnym dowodem są odchody i sam owad. Świąd i zmiany skórne same nie przesądzają, bo mogą mieć też inne przyczyny. W gęstej sierści dorosłą pchłę znaleźć trudno (zoonews.pl), więc nawet brak widocznych owadów nie wyklucza inwazji. Przy jamnikach długowłosych i szorstkowłosych radzę zarezerwować na sprawdzanie więcej czasu, bo sierść zasłania skórę.
Jak sprawdzić psa grzebieniem przeciwpchelnym?
Grzebień przeciwpchelny służy do wykrywania pcheł w sierści.
- Przeczesz sierść grzebieniem tuż przy skórze.
- Obejrzyj ząbki grzebienia po każdym przejściu.
- Szukaj ciemnobrązowych owadów i ciemnych drobin, czyli odchodów pcheł.
- Przy wątpliwości powtórz sprawdzanie.
Czym grozi inwazja pcheł u psa?
Poza świądem pchły mogą wywołać u psa anemię, zarażenie tasiemcem i alergiczne zapalenie skóry (zoonews.pl):
- Anemia (niedokrwistość): pchły żywią się krwią psa.
- Tasiemiec: pchły są jedną z dróg zarażenia. Czy po inwazji potrzebne jest odrobaczanie psa, rozstrzyga weterynarz.
- Alergiczne zapalenie skóry: to jedna z form alergii u psa, a jej przyczyny bywają też pokarmowe lub środowiskowe.
Na wizytę u weterynarza wskazują silny świąd, zmiany skórne i osłabienie psa.
Jak pozbyć się pcheł u psa?
Psu podaje się preparat przeciwpchelny dobrany przez weterynarza do wieku i masy, a dom odpchla się równolegle. Jak często podawać tabletkę, zależy od preparatu: interwał podaje ulotka lub weterynarz.
- Poproś weterynarza o preparat przeciwpchelny dobrany do wieku i masy psa.
- Podaj lub nałóż preparat zgodnie z ulotką.
- Powtarzaj zabiegi według ulotki przez cały cykl rozwojowy pcheł, bo jeden zabieg go nie zamyka.
- Odpchlaj dom równolegle z leczeniem psa.
Przy jamnikach miniaturowych i króliczych o wyborze preparatu decyduje masa psa, więc podaj weterynarzowi aktualną wagę.
Jak odpchlić dom, gdy pies ma pchły?
Natychmiast nie działa nic, bo jaja i kokony w dywanach przeżywają, więc dom trzeba sprzątać i zabezpieczać przez tygodnie.
- Sprzątaj dywany oraz miejsca, w których pies leży: legowisko i pościel.
- Zabezpiecz listwy przypodłogowe.
- Użyj środka owadobójczego na dywany i łóżko, zgodnie z etykietą produktu.
- Rozważ zamgławianie albo profesjonalną dezynfekcję (oranges.pl).
- Powtarzaj sprzątanie i zabezpieczanie przez cały cykl, czyli od 2 do 20 tygodni.

Czy pchły z psa gryzą ludzi i przechodzą na pościel?
Tak, pchły żerują także na ludziach i skaczą na odległość do ok. 1 m, więc z psa lub legowiska mogą trafić na człowieka, jego włosy i pościel. Samo ugryzienie pchły u człowieka to osobny temat.
Czy domowe sposoby na pchły wystarczą?
To zależy: sól z sodą czy ocet, wymieniane obok środków owadobójczych, mogą towarzyszyć sprzątaniu domu, ale psa nie leczą, tak samo jak zapachy odstraszające pchły. Kolejność jest stała: najpierw leczenie psa, domowe metody tylko jako dodatek do sprzątania.
Skąd pies ma pchły?
Pchły trafiają do psa i do domu kilkoma drogami:
- kontakt z innymi zwierzętami i sąsiedztwo,
- adopcja zwierzęcia,
- używane meble,
- goście.
Jak chronić psa przed pchłami i kleszczami?
Regularna ochrona preparatem dobranym przez weterynarza zmniejsza ryzyko ponownej inwazji, bo pchły mogą wrócić z tych samych źródeł co poprzednio. Kleszcze wymagają osobnej uwagi: to drugi pasożyt zewnętrzny, a ich usuwanie, ochronę i choroby opisuje tekst o kleszczach u psa. Czy jeden preparat obejmuje oba pasożyty, mówi ulotka i weterynarz.





