Pchły u psa: objawy i zwalczanie w domu

Michał Sołtys Avatar

5 min czytania

Dłonie opiekuna rozchylają sierść jamnika, żeby sprawdzić skórę pod kątem pcheł

Sedno

Pchła to bezskrzydły owad o długości 1–3 mm, który żywi się krwią psa. Na zwierzęciu żyje tylko część populacji, a jaja, larwy i kokony zostają w dywanach i legowisku. Dlatego pies dostaje preparat przeciwpchelny dobrany przez weterynarza, a dom odpchla się równolegle. Cykl rozwojowy trwa od 14 do nawet 140 dni, więc zabiegi powtarza się przez tygodnie.

Co to jest pchła i jak wygląda u psa?

Pchła psia (Ctenocephalides canis) to bezskrzydły, bocznie spłaszczony owad ssący krew, widoczny gołym okiem. Ma 1–3 mm długości. Pchła kocia (Ctenocephalides felis) jest nieco większa: zwykle 2–4 mm, z ciemnobrązowym ciałem.

Bez skrzydeł pchła nie lata, tylko skacze dzięki mocnym tylnym odnóżom i potrafi pokonać ok. 1 m (oranges.pl), żeby dotrzeć do żywiciela. Krew pobiera, nakłuwając skórę aparatem gębowym. Odmiana: pchła, pchle, pchłę; dopełniacz liczby mnogiej to „pcheł”.

Jak rozwija się pchła i gdzie żyje większość z nich?

Cykl rozwojowy trwa od 14 do 140 dni zależnie od warunków (zoonews.pl), a na psie żyją tylko dorosłe pchły. Większość populacji ukrywa się w jajach i kokonach w dywanach. Dlatego po jednym zabiegu na psie pojawiają się kolejne pchły.

Dorosła pchła żeruje na psie 2–3 dni i wypija nawet 15 razy więcej krwi, niż sama waży. Dopiero potem samica zaczyna składać jaja. Cykl ma cztery etapy:

  1. Jajo: samica pchły psiej składa ich 20–50 dziennie.
  2. Larwa: rozwija się w otoczeniu, nie na psie.
  3. Poczwarka w kokonie: w tej postaci, podobnie jak jajo, przeczekuje większość populacji.
  4. Dorosła pchła: po wyjściu z poczwarki od razu szuka żywiciela, a bez niego przeżywa tylko kilka dni.

Jak rozpoznać pchły u psa?

Pchły zdradzają cztery rzeczy:

  • świąd, czyli ciągłe drapanie się psa;
  • ciemne odchody pcheł w sierści;
  • małe ciemnobrązowe owady, które szybko poruszają się przy skórze;
  • zmiany skórne po alergicznej reakcji na ugryzienia (pchle alergiczne zapalenie skóry).

Pewnym dowodem są odchody i sam owad. Świąd i zmiany skórne same nie przesądzają, bo mogą mieć też inne przyczyny. W gęstej sierści dorosłą pchłę znaleźć trudno (zoonews.pl), więc nawet brak widocznych owadów nie wyklucza inwazji. Przy jamnikach długowłosych i szorstkowłosych radzę zarezerwować na sprawdzanie więcej czasu, bo sierść zasłania skórę.

Jak sprawdzić psa grzebieniem przeciwpchelnym?

Grzebień przeciwpchelny służy do wykrywania pcheł w sierści.

  1. Przeczesz sierść grzebieniem tuż przy skórze.
  2. Obejrzyj ząbki grzebienia po każdym przejściu.
  3. Szukaj ciemnobrązowych owadów i ciemnych drobin, czyli odchodów pcheł.
  4. Przy wątpliwości powtórz sprawdzanie.

Czym grozi inwazja pcheł u psa?

Poza świądem pchły mogą wywołać u psa anemię, zarażenie tasiemcem i alergiczne zapalenie skóry (zoonews.pl):

  • Anemia (niedokrwistość): pchły żywią się krwią psa.
  • Tasiemiec: pchły są jedną z dróg zarażenia. Czy po inwazji potrzebne jest odrobaczanie psa, rozstrzyga weterynarz.
  • Alergiczne zapalenie skóry: to jedna z form alergii u psa, a jej przyczyny bywają też pokarmowe lub środowiskowe.

Na wizytę u weterynarza wskazują silny świąd, zmiany skórne i osłabienie psa.

Jak pozbyć się pcheł u psa?

Psu podaje się preparat przeciwpchelny dobrany przez weterynarza do wieku i masy, a dom odpchla się równolegle. Jak często podawać tabletkę, zależy od preparatu: interwał podaje ulotka lub weterynarz.

  1. Poproś weterynarza o preparat przeciwpchelny dobrany do wieku i masy psa.
  2. Podaj lub nałóż preparat zgodnie z ulotką.
  3. Powtarzaj zabiegi według ulotki przez cały cykl rozwojowy pcheł, bo jeden zabieg go nie zamyka.
  4. Odpchlaj dom równolegle z leczeniem psa.

Przy jamnikach miniaturowych i króliczych o wyborze preparatu decyduje masa psa, więc podaj weterynarzowi aktualną wagę.

Jak odpchlić dom, gdy pies ma pchły?

Natychmiast nie działa nic, bo jaja i kokony w dywanach przeżywają, więc dom trzeba sprzątać i zabezpieczać przez tygodnie.

  • Sprzątaj dywany oraz miejsca, w których pies leży: legowisko i pościel.
  • Zabezpiecz listwy przypodłogowe.
  • Użyj środka owadobójczego na dywany i łóżko, zgodnie z etykietą produktu.
  • Rozważ zamgławianie albo profesjonalną dezynfekcję (oranges.pl).
  • Powtarzaj sprzątanie i zabezpieczanie przez cały cykl, czyli od 2 do 20 tygodni.
Odkurzanie dywanu w pokoju

Czy pchły z psa gryzą ludzi i przechodzą na pościel?

Tak, pchły żerują także na ludziach i skaczą na odległość do ok. 1 m, więc z psa lub legowiska mogą trafić na człowieka, jego włosy i pościel. Samo ugryzienie pchły u człowieka to osobny temat.

Czy domowe sposoby na pchły wystarczą?

To zależy: sól z sodą czy ocet, wymieniane obok środków owadobójczych, mogą towarzyszyć sprzątaniu domu, ale psa nie leczą, tak samo jak zapachy odstraszające pchły. Kolejność jest stała: najpierw leczenie psa, domowe metody tylko jako dodatek do sprzątania.

Skąd pies ma pchły?

Pchły trafiają do psa i do domu kilkoma drogami:

  • kontakt z innymi zwierzętami i sąsiedztwo,
  • adopcja zwierzęcia,
  • używane meble,
  • goście.

Jak chronić psa przed pchłami i kleszczami?

Regularna ochrona preparatem dobranym przez weterynarza zmniejsza ryzyko ponownej inwazji, bo pchły mogą wrócić z tych samych źródeł co poprzednio. Kleszcze wymagają osobnej uwagi: to drugi pasożyt zewnętrzny, a ich usuwanie, ochronę i choroby opisuje tekst o kleszczach u psa. Czy jeden preparat obejmuje oba pasożyty, mówi ulotka i weterynarz.

Michał Sołtys Avatar