Sedno
Kleszcz to pajęczak, który żeruje na krwi psa i może przenieść m.in. babeszjozę. Psa chronią dwie rzeczy naraz: preparat przeciwkleszczowy dobrany z lekarzem weterynarii oraz przegląd sierści po każdym spacerze. Kleszcza, który już się wbił, wyjmuje się od razu pęsetą albo haczykiem tuż przy skórze, bez smarowania go czymkolwiek.
Czym jest kleszcz i kiedy atakuje psa?
Kleszcz, pajęczak żerujący na krwi żywiciela, czeka na niego w trawie lub zaroślach. Przechodzi cztery stadia: jajo, larwę, nimfę i postać dorosłą. Larwy i nimfy żerują głównie na małych ssakach i ptakach, dorosłe osobniki sięgają po większe zwierzęta, w tym psy.
Uaktywnia się powyżej ok. 5°C, więc przy łagodnej zimie można go spotkać przez cały rok. Najwięcej jest ich wiosną i jesienią, a sezon trwa od marca do października lub listopada.
Nie trzeba do tego lasu. Kleszcz bytuje w takich miejscach:
- wysoka trawa,
- skraj lasu i zarośla,
- parki,
- ogródki i działki.
Gdzie szukać kleszcza po spacerze?
Kleszcz wybiera miejsca ciepłe i z cienką skórą, więc przegląd sierści zacznij od nich. Na psie najczęściej są to:
- okolice za uszami,
- szyja i kark,
- pachwiny,
- przestrzenie między palcami,
- okolice pod ogonem,
- pysk,
- powieki.
Przesuwaj dłoń pod włos i wyczuwaj palcami grudkę. Tuż po przyczepieniu kleszcz ma wielkość ziarenka sezamu i rośnie dopiero po napiciu się krwi, więc wzrok sam nie wystarczy. Pies niczego przy tym nie zasygnalizuje, bo ślina kleszcza zawiera substancję znieczulającą i wkłucia się nie czuje.
Przy jamniku i każdym innym psie o niskim tułowiu zaczynam od brzucha, klatki piersiowej i małżowin usznych. To one ciągną się po trawie, więc tam kleszcze trafiają najpierw. U psa długowłosego trzeba rozgarnąć sierść aż do skóry, bo długi włos zasłania wbitego kleszcza. Przegląd dobrze połączyć z czesaniem, a o samej sierści jamnika długowłosego piszę osobno.
Kleszcze, które jeszcze się nie wbiły, można zebrać z sierści rolką do ubrań. W ciemnej sierści pomaga filtr odwróconych kolorów w aparacie telefonu: kleszcz widać wtedy jako jasną kropkę (podaje to se.pl, 2026).
Jak usunąć kleszcza u psa?
Chwyć kleszcza pęsetą lub haczykiem tuż przy skórze i wyjmij go jednym spokojnym ruchem, bez zgniatania odwłoka. Narzędzie obsługuj zgodnie z jego instrukcją.
- Rozgarnij sierść i dobrze oświetl miejsce.
- Chwyć kleszcza pęsetą lub haczykiem jak najbliżej skóry.
- Wyjmij go bez zgniatania odwłoka.
- Odkaż miejsce ugryzienia.
- Wyrzuć kleszcza i obserwuj psa w kolejnych dniach.
Czego nie robić: nie smaruj kleszcza tłuszczem, maścią ani alkoholem. Taki kleszcz może zwrócić treść do krwi psa, czyli zwiększysz ryzyko zakażenia, zamiast je zmniejszyć. Nie ciągnij też za sam odwłok.
Co zrobić, gdy kawałek kleszcza został w skórze?
Nie wydłubuj go, odkaż miejsce i obserwuj skórę. Jeśli po kilku dniach pojawi się obrzęk, zaczerwienienie lub ropa albo pies dostanie gorączki, skonsultuj się z lekarzem weterynarii.
Tabletka, obroża czy krople?
To trzy grupy środków o różnym sposobie działania, a wybór i dawkę dobiera lekarz weterynarii według masy, wieku i zdrowia psa.
| Tabletka na kleszcze | Obroża na kleszcze | Krople spot-on | |
|---|---|---|---|
| Jak podawana | doustnie | zakładana na szyję | nakrapiana na skórę między łopatkami lub wzdłuż grzbietu |
| Gdzie działa | z krwi psa | na skórze i sierści, uwalnia substancję stopniowo | na skórze i sierści |
| Czy kleszcz musi się wkłuć | zwykle tak; zapytaj lekarza | zapytaj lekarza, czy odstrasza, czy zabija po wkłuciu | zapytaj lekarza, czy odstrasza, czy zabija po wkłuciu |
| Na co uważać | pies, który niechętnie połyka tabletki | częste pływanie i kąpiele, dzieci w domu | częste pływanie i kąpiele, dzieci i koty w domu |
Tabletkę, np. Simparica na kleszcze, pies połyka, a działa ona z krwi. Obroże na kleszcze uwalniają substancję czynną stopniowo i działają kilka miesięcy (zoona.pl). Zasada jest prosta: jeśli pies często pływa albo śpi z dziećmi, zapytaj o to lekarza, zanim wybierzesz obrożę lub krople. Preparatów nie łącz na własną rękę.
Czy sam preparat wystarczy?
Nie. Żaden preparat nie usuwa problemu w całości, tylko ogranicza liczbę ugryzień, więc przegląd sierści po spacerze zostaje.
Jakie choroby przenoszą kleszcze?
Najgroźniejsza dla psa w Polsce jest babeszjoza (Babesia canis). Niszczy czerwone krwinki i może zabić psa w ciągu kilku dni. Objawia się wysoką gorączką, apatią, brakiem apetytu, ciemnym moczem (kolorem coca-coli), żółtaczką i bladością błon śluzowych (lillabel.com).
Poza nią kleszcze przenoszą anaplazmozę, boreliozę i erlichiozę, a rozpoznanie każdej z nich należy do lekarza weterynarii.
Jak szybko kleszcz zaraża psa?
Ryzyko zakażenia rośnie z czasem żerowania, dlatego kleszcza usuwa się od razu, gdy go znajdziesz, a przegląd robi się po każdym spacerze.
Kiedy po ugryzieniu kleszcza jechać do weterynarza?
Po pojedynczym ugryzieniu wystarczy obserwacja, jeśli pies czuje się dobrze (blog.finli.pl). Do weterynarza jedź od razu, gdy pojawi się:
- gorączka,
- apatia lub wyczerpanie,
- ciemny mocz,
- wymioty,
- utrata apetytu albo spadek masy ciała,
- blade dziąsła.
Wizyta jest też potrzebna, gdy kleszczy było więcej niż 10 albo nie masz pewności, że wszystkie zostały usunięte. Gorączka bywa pierwszym sygnałem, dlatego sprawdź, jak zmierzyć temperaturę psa i jaka jest norma. Rozpoznanie i leczenie należą do lekarza weterynarii.
Czy tabletka na kleszcze chroni też przed robakami?
To zależy od preparatu. Część środków działa tylko na pasożyty zewnętrzne, a odrobaczanie to osobny harmonogram, który uzgadnia się z lekarzem. Zasady i terminy znajdziesz w tekście o odrobaczaniu psa, czyli w drugiej połowie ochrony przeciwpasożytniczej.
